Angst en stagnatie: wat je lichaam al miljarden jaren weet

Je staat in de supermarkt. Iemand voor je in de rij gedraagt zich onbeschoft tegen de caissière, en voor je het weet heb je al een oordeel klaar. Of je zit in een vergadering en iemand zegt iets waarmee je het fundamenteel oneens bent, en je voelt hoe je dichtgaat. Of je hoort een mening die raakt aan iets wat jij diep gelooft, en zonder nadenken kies je al voor de andere kant.

Uitsluiting. Het gaat zo snel dat je het amper merkt. En wat je daarbij misschien niet doorhebt: dat is angst en stagnatie in actie, in jou, op dat moment, zonder dat je het bewust kiest.

En toch, terwijl je dat doet, doet je lichaam iets veel intelligenter.

Wat biologie ons leert over wijsheid

Op dit moment werken er triljoenen cellen in je lichaam samen. Elk met een eigen functie, een eigen vorm, een eigen plek in het grote geheel. En je lichaam heeft een intelligentie die verder gaat dan jouw bewuste denken: het weet wanneer iets mag blijven en wanneer iets mag gaan. Cellen die hun functie hebben vervuld, of die een gevaar zijn geworden voor het geheel, worden niet uit angst of oordeel verwijderd. Ze maken ruimte. Ze geven zich over aan een groter proces. In de biologie heet dat apoptose, geprogrammeerde celdood, en wanneer cellen zich vastklampen terwijl het systeem vraagt om loslaten, stagneert het geheel in plaats van te evolueren.

Dit is geen spirituele metafoor. Dit is gewoon biologie.

En het is ook een spiegel voor hoe wij leven.

De spanning: angst zorgt voor stagnatie

Een cel die zich vasthoudt terwijl zijn tijd voorbij is, schaadt het geheel. Een mens die zich vasthoudt aan het bekende, aan oude patronen, aan wat ooit veilig voelde maar allang niet meer werkt, doet precies hetzelfde. Niet uit kwade wil, maar uit angst. Angst voor het onbekende, voor wat er komt als je loslaat, voor wie je bent als de oude zekerheden wegvallen.

Het ego begrijpt dit niet. Het ego wil controle, overzicht, weten wie er in en wie er uit mag. Het onbekende is voor het ego een bedreiging, en dus vecht het ertegen. In jou, maar ook collectief om je heen. Kijk om je heen en je ziet het overal: hoe luid we roepen over verbinding en hoe weinig we het verdragen als het echt iets van ons vraagt. Hoe snel we uitsluiten wat we niet begrijpen. Hoe hardnekkig we vasthouden aan wat vertrouwd is, ook als het ons schaadt.

Stagnatie uit angst. Op cellulair niveau zichtbaar. In een mensenleven: langzamer, maar even zeker.

De weg vooruit is het onbekende omarmen

Je lichaam evolueert niet door vast te houden. Het evolueert door ruimte te maken voor wat nieuw is, ook als dat ongemakkelijk voelt, ook als het iets vraagt wat je nog niet kent. Dat is de intelligentie van het systeem: niet blind includeren, maar onderscheid maken vanuit wijsheid in plaats van uitsluiten vanuit angst.

En dat is precies wat bewustzijn van jou vraagt.

Niet alles accepteren zonder onderscheid. Niet grenzeloos open zijn. Maar leren voelen of je sluit vanuit angst of kiest vanuit wijsheid. Dat verschil is alles. Angst sluit af en houdt je klein. Wijsheid maakt ruimte, ook als die ruimte eng is, ook als je niet weet wat er in komt.

De toekomst, jouw evolutie, ligt altijd in het onbekende. En het onbekende omarmen begint met inclusie en verbinding blijven beoefenen, ook als er angst is. Juist als er angst is.

Het experiment van deze week

Kies één moment waarin je merkt dat je dichtgaat. Dat kan een oordeel zijn over een ander, een gevoel dat je wegdrukt, een situatie die je liever vermijdt.

Pauzeer even. Leg een hand op je buik of je hart. En vraag jezelf: sluit ik nu af vanuit angst, of maak ik een bewuste keuze vanuit wijsheid?

Niet om jezelf te beoordelen. Alleen om te zien. Want het moment waarop je het ziet, ben je al niet meer de automatische piloot. Je bent de waarnemer. En de waarnemer kan kiezen.

Buiten de mat

Dit is de practice die geen mat nodig heeft, geen stilte, geen meditatie. Het is dit: de volgende keer dat je stagneert, herkennen dat je stagneert. En dan, heel even, vragen of het angst is of wijsheid die spreekt.

Je lichaam doet dit al miljarden jaren. Het weet wanneer het moet loslaten en wanneer het moet blijven. Het evolueert omdat het ruimte maakt voor het nieuwe, ook als dat betekent dat iets ouds moet gaan. Als je wilt oefenen met precies dit, met het herkennen van angst als stagnatie en het maken van een bewuste keuze richting verbinding en groei, heb ik op het PRESENT platform begeleide audio-oefeningen gemaakt die je daarin ondersteunen, in je eigen tempo, zonder druk.

→ Probeer PRESENT 7 dagen gratis

• Dit thema gaat verder dan jezelf. In een volgend blog stel ik de vraag wat de biologie ons leert over inclusie en uitsluiting tussen mensen. Welke cellen horen er eigenlijk bij? → Lichaam en inclusie: wat biologie je leert over erbij horen
• En wil je meer lezen over bewust leven → bestel De Kracht van Me-time 
• Voor persoonlijke begeleiding → Coaching met JJ

Namasté, JJ